İSTANBUL-Otomotiv Distribütörleri ve Mobilite Derneği (ODMD) verilerine göre pazar, yılın ilk altı ayında yüzde 8’in üzerinde daralırken satışlar 600 bin seviyesinin altında kaldı. Sektör temsilcileri, kalıcı toparlanmanın taşıt kredilerine erişmnin kolaylaşmasına bağlı görüyor. Dünya’dan Ali Yıldırım’ın haberine göre, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) ve Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu’nun (BDDK) verileri de finansmana erişimde yaşanan sıkışmaya değiniyor. BDDK verilerine göre, 26 Haziran itibarıyla bankacılık sektörünün toplam kredi hacmi 26,5 trilyon liraya ulaşırken, taşıt kredilerinin hacmi yalnızca 43,3 milyar lira seviyesinde kaldı. TCMB verilerine göre taşıt kredisi hacmi 26 Mayıs’taki 44,2 milyar liradan 26 Haziran haftasında 43,2 milyar liraya geriledi. Döviz cinsinden taşıt kredileri 60 milyon lira ile hayli düşük seviyede kaldı. Uzmanlar, taşıt kredilerindeki gerilemede BDDK’nın kredi kullanımına yönelik sınırlamaları ve yüksek faizin etkili olduğu belirtfi. Mevcut düzenlemeler kapsamında araç bedelinin yalnızca belirli bir kısmı için kredi kullanılabiliyor.
Bu durum, yeterli peşinatı bulunmayan tüketicilerin araç alımını ertelemesine neden oluyor. Verilere göre taşıt kredilerinin 27,1 milyar liralık bölümü bir ila beş yıl vadeli kredilerden oluşurken, bir yıla kadar vadeli kredilerin tutarı 16 milyar lirayı aştı. Beş yıldan uzun vadeli taşıt kredisi ise 14 milyon lira seviyesinde . Taşıt kredilerine erişimin zorlaşması ile tüketiciler farklı finansman yöntemlerine yöneliyor.
BDDK verilerine göre ihtiyaç kredilerinin hacmi 2,5 trilyon lirayı aşıp rekor seviyeye ulaştı. Sektör temsilcileri, birçok tüketicinin araç alımında peşinat ihtiyacını karşılamak için taşıt kredisi yerine ihtiyaç kredisi kullandığı söylendi. Banka kredilerine alternatif olarak faaliyet gösteren tasarruf finansman şirketlerine ilginin de arttığı belirtiliyor. Ancak, BDDK’nın bu alandaki son düzenlemesiyle erken teslim için gerekli ödeme oranı yüzde 45’e yükseltilirken, teslim süresi de 180 güne çıkarıldı. Düzenleme teslim sürelerini uzatıp, talebi kısa vade de yavaşlatabilir…
Bankacılık sektöründe taşıt kredisi stokunun toplam büyüklüğü 658 milyar liraya ulaşırken, bunun yaklaşık 70 milyar lirası bireysel, 587 milyar lirası ticari müşteriye kullandırılan krediler oluşturdu. Son dönem bireysel taşıt kredisi stoku 7,8 milyar lira azalırken, ticari taşıt kredileri 25,1 milyar lira arttı. Uzmanlar, Şubat 2022’de yürürlüğe giren kredi düzenlemeleri ve araç fiyatlarındaki yükselişle tüketicilerin krediye erişiminin zorlaştığını, kredi limitleri ve fiyat eşiklerinde yapılacak olası bir güncellemenin pazarı yeniden canlandırabileceğini belirtiyor.