KÜRESEL ISINMA- Bilim insanlarının hazırladığı yeni rapor, insan faaliyetlerinden kaynaklanan küresel ısınmanın tarihteki en yüksek seviyesine ulaştığını ortaya koyuyor. Dünya genelinde sera gazı emisyonlarının mevcut hızda devam etmesi halinde Paris Anlaşması’nın 1,5°C hedefinin 2030 civarında aşılabileceği belirtildi. 17 ülkeden 56 farklı kurumda görev yapan 70’ten fazla bilim insanının katkısıyla hazırlanan çalışma, gezegenin giderek daha hızlı ısındığını ve bu sürecin neredeyse tamamen insan kaynaklı faaliyetlerden beslendiği vurgulandı. Araştırmada, 2025 itibarıyla insan faaliyetlerine bağlı küresel ısınma seviyesi 1,37°C’ye ulaştı. Bu durum, Paris Anlaşması’nın merkezinde ki 1,5°C hedefe yaklaşıldığını gösteriyor. Raporda dikkat çeken en önemli bulgulardan biri de kalan karbon bütçesine ilişkin oldu. Bilim insanları, küresel sıcaklık artış 1,5°C altında tutabilmek için atmosfere salınabilecek toplam karbondioksit miktarını ifade eden karbon bütçesinin 2026 yılı başı itibarıyla yaklaşık 130 milyar ton CO2 seviyesine gerilediği hesapladı. Mevcut emisyon seviyeleri dikkate alındığında, bu bütçenin yaklaşık üç yıl içinde tamamen tükeneceği öngörülüyor. Başka ifadeyle, küresel ölçekte emisyonlarda ciddi ve hızlı bir düşüş sağlanamazsa 1,5°C hedefinin bir anlamı kalmayacak. 2015 yılında kabul edilen Paris Anlaşması, iklim krizin yıkıcı etkilerini önleyebilmek amacıyla küresel sıcaklık artışını 2°C’nin oldukça altında tutmayı, mümkünse 1,5°C ile sınırlandırmayı hedefliyor. Rapor, 2024 yılında küresel sera gazı emisyonlarının 56,8 milyar ton CO2 eşdeğerine ulaşarak yeni bir rekor kırdığını ortaya koydu.
Bu artışın temel nedeni ise fosil yakıt kullanımının sürdüğünü gösteriliyor. Rapora göre, karbondioksit, metan ve nitröz oksit gibi üç temel sera gazının atmosferdeki yoğunluğu 2019’dan bu yana artış gösterdi. Atmosferdeki karbondioksit yoğunluğu ise milyonda 425,6 parçacık (ppm) seviyesine yükseldi. Metan ise milyarda 1.936,3 parçaya ulaştı. 2025 yılında küresel ortalama deniz seviyesi, 1901’e kıyasla toplam 23 santimetrelik artışla yeni bir rekor seviyeye ulaştı. Üstelik bu yükselişin hızı da giderek artıyor. Okyanuslar, insan faaliyetler sonucu olan fazla ısının bir bölümünü emiyor. Bu da 2024 de ortalama deniz yüzey sıcaklıkları yükseltti. İklim değişimnin etkileri yalnız okyanuslarla sınırlı değil. Rapora göre on yıldaki ortalama maksimum kara sıcaklıkları, önceki on yıla kıyasla yaklaşık yarım derece daha yükseğe çıktı. Bu değişim, dünya geneli aşırı sıcak hava olaylarının daha sık ve daha şiddetli kılıyor.