Avrupa Birliği son raporu; AB ana yolları, demiryolları, limanlar ve havaalanları İnşa ve iyileştirme planı gerisinde…
AB-Avrupa Sayıştayının son raporuna göre, 2030 yılına dek AB genelinde insanların ve mallar bağlantısını artırma amaçlı kilit ulaşım projeleri, 2020’den bu yana AB fonlarından yatırılan 15,3 milyar Euro’ya rağmen program gerisinde kalmış. Ulaşım ağlarını iyileştirmek için tasarlanan birliğin mevzuatı Trans-Avrupa Ulaşım Ağı (TEN-T) 2013 yılında kabul edildi, ancak önce Covid pandemisi ve ardından Rusya’nın Ukrayna’yı tam kapsamlı işgali nedeniyle büyük aksaklıklar yaşadı. Bu durum enerji ve inşaat fiyatlarında büyük bir artışa yol açtı. AB denetçileri, daha önce 2020’de değerlendirilen ve son raporda tekrar ele alınan sekiz dev projenin, orijinal tahminlere kıyasla genel olarak yüzde 47 oranında reel maliyet artışı yaşadığını yazıyor. 2025 verileri, maliyetlerin yüzde 82’den fazla arttığını gösteriyor.
Denetlenen projelerden ikisi bu ciddi maliyet farkına en çok katkıda bulunanlar: Baltık devletlerini Avrupa demiryolu ağına entegre etmeyi, Rail Baltica ve İtalyan ile Fransız YH demiryolu ağlarını birbirine bağlayacak Lyon-Torino demiryolu bağlantısı. Denetçilerin raporunda, AB yürütme organının üye devletlerin çekirdek ağ koridorların tamamlanmasına yönelik gözetiminin mesafeli kaldığı belirtiliyor. Komisyon’un, büyük gecikmeleri, maliyet artışlarını ve Komisyon’un denetimin zayıflıklarını işaret eden 2020 ECA raporu ışığında daha proaktif olması gerektiği savunuluyor.
ECA raporunda, “Komisyon’a dev projelere giden AB ortak finansmanı mali yönetimini iyileştirmeyi amaçlayan tavsiye de de bulunduk” dendi. 2024 de Avrupa Demiryolu Altyapı Şirketler Topluluğu (CER), TEN-T’nin tamamlamanın dev yatırım olarak 2030’a dek 500 milyar, 2050’ye dek 1,5 Trilyon Euro olduğu açıklanmıştı.