Avrupa başkentlerinde toplu taşıma memnuniyet anketinde dengesiz sonuçalındı. oran Roma ve Tiran’da yüzde 29′, Viyana’da yüzde 91’e dek değişiyor…
AB-Avrupa Komisyonu’nun Avrupa şehirlerindeki yaşam kalitesine ilişkin raporuna göre, toplu taşıma, vatandaşların yaşadıkları şehirle ilgili emnuniyetleri üzerinde büyük bir etkiye sahip. Avrupa’daki 83 şehirde 71 binden fazla kişinin katıldığı Avrupa Kentlerinde Yaşam Kalitesi Araştırması, 2023 yılında her 10 kişiden yaklaşık 7’sinin şehirlerindeki toplu taşımadan genel olarak memnun olduğunu ortaya koydu. Ancak, Avrupa’nın başkentleri ve kentleri arasında toplu taşıma memnuniyeti açısından büyük bir uçurum bulunuyor. Başkentler arasında memnuniyet oranı Roma ve Tiran’da yüzde 29’dan, Viyana’da yüzde 91’e kadar değişiyor. Bu oran şehirler arasında daha da yüksek; İtalya’nın Palermo kentinde yüzde 22’den, İsviçre’nin Zürih kentinde yüzde 95 değişiyor.
Başkentlere bakıldığında, Kuzey ve Batı Avrupa şehirlerinin toplu taşımadan daha fazla memnuniyet bildirdiği, Güney ve Doğu Avrupa şehirlerinin ise daha düşük memnuniyet oranları sergilediği yönünde coğrafi bir eğilim görülüyor. Örneğin, toplu taşıma memnuniyeti üç İskandinav başkentinde (Helsinki, Oslo ve Stokholm) yüzde 85’in üzerinde gerçekleşti. Bunu yüzde 81’lik memnuniyet oranıyla Kopenhag izledi. İzlanda’nın başkenti Reykjavik, bu bölgede yüzde 56’lık daha düşük bir memnuniyet oranıyla istisna teşkil ediyor. Altı başkentte yaşayanların yarısından fazlası toplu taşıma hizmetlerinden memnun değil.
Bu şehirler arasında Roma, Tiran, Podgorica, Belgrad, Lefkoşa ve Üsküp yer alıyor. Coğrafi eğilime rağmen, bazı komşu ülkeler arasında önemli farklılıklar görülmektedir. Örneğin, en yüksek memnuniyet seviyesi (%91 ile Viyana), en düşük memnuniyet seviyesi ise (%29 ile Roma) sırasıyla Avusturya ve İtalya’nın başkentlerinde görülmektedir. Ankette, vatandaşlara toplu taşımanın uygun fiyatlı, güvenli, erişimi kolay, sık (sık sık gelir) ve güvenilir (planlandığı gibi gelir) olduğu konusundaki görüşleri soruldu. Şehirlerinde toplu taşımanın uygun fiyatlı olduğunu düşünenlerin oranı başkentler arasında önemli ölçüde farklılık gösterdi; Riga’da yüzde 48’den Tallinn’de yüzde 93’e kadar. Oslo, Helsinki ve Stockholm gibi İskandinav şehirlerinde toplu taşımadan genel memnuniyet düzeyleri yüksek olmasına rağmen, bu şehirlerde uygun fiyatlı ulaşım algısı oranları nispeten düşüktü.
Puanlar gerçek ücret karşılaştırmalarına dayanmıyor, daha çok şehir sakinlerinin kendi şehirlerindeki algılarını yansıtıyor. Uygun fiyatlılık algıları Avrupa’nın ilk 5 ekonomi arasında da farklılık gösteriyor; Londra’da %62’den Berlin’de %81’e kadar değişiyor. Parisliler’in yaklaşık üçte ikisi (%66) toplu taşımanın uygun fiyatlı olduğunu düşünüyor. Toplu taşıma memnuniyet düzeyleri başkent olmayan şehirlerde (%73) Avrupa başkentlerine (%69) göre biraz daha yüksek. “Avrupa Kentlerinde Yaşam Kalitesi Raporu 2023”e göre, toplu taşıma memnuniyetinde en alt 10 kentten 9’u Güney üye ülkelerde ve Batı Balkanlar’da yer alıyor. Bu ülkeler memnuniyet oranı sırasıyla yüzde 59 ve yüzde 39 oldu.
Türkiye’de de yüzde 59 gibi düşük. Memnuniyet düzeyi aynı ülke içi şehirler arası da farklı. Örneğin, Paris ve Marsilyalıların %67’si toplu taşımadan memnunken, bu oran Lille’de %84 ve Strazburg’da %87′. Romanya’nın Cluj-Napoca (yüzde 83) ve Bükreş’te (yüzde 54) ise fark daha da belirgin. Avrupa Komisyonu, aktif mobilite, toplu taşıma ve diğer temiz ve akıllı ulaşım çözümleri lehine davranış değişikliğini teşvik ediyor. Amaç, AB’de toplu taşımayı daha çekici ve verimli hale getirmek. Intelligenttransport’a göre, Uluslararası Toplu Taşıma Birliği (UITP) de dahil olmak üzere 43 Avrupa ulaştırma kuruluşunun oluşturduğu bir koalisyon, toplu taşımaya yönelik AB fonlarının artırılması çağrısında bulunuyor.