Güneş radyasyon analizleri, 12 bin metre de-ticari uçakların tipik seyir yüksekliği- radyasyon normalin 10 katı
Güneş şu sıralar son derece aktif bir dönemden geçiyor ve art arda güçlü patlamalar gerçekleştiriyor. Bu patlamalar, Dünya’da şiddetli jeomanyetik fırtınalara yol açarken, yeni araştırmalar etkilerin yalnızca uydu arızaları ya da kutup ışıklarıyla sınırlı kalmayabileceği konusunda uyarıyor. İngiltere’deki Surrey Uzay Merkezi’nin (SSC) yaptığı açıklamaya göre, yakın zamanda meydana gelen bir güneş patlaması, yeryüzünden bile ölçülebilecek düzeyde keskin bir radyasyon artışına neden oldu. İlk analizler, 12 bin metre irtifada -ticari uçakların tipik seyir yüksekliğinde- radyasyon seviyesinin normalin 10 katına çıktığını ortaya koydu. Bu rakam, yaklaşık 20 yıl önce kaydedilen önceki rekoru geçti
Surrey Üniversitesi’nden iklim bilimci Clive Dyer, bunun Aralık 2006’dan bu yana görülen en güçlü yer seviyesinde tespit edilen güneş olayı olduğunu belirterek, “Tarihi gözlemler çok daha büyük olayların da mümkün olduğunu gösteriyor; hazırlıklı olmamız gerekiyor” dedi. Ancak bu “güneş krizi”, havacılıkta da bir krize dönüştü. Önceki hafta Airbus, A320 ailesine ait binlerce uçağı yazılım güncellemeleri için geri çağırdı ve çok sayıda uçuş iptal oldu. Şirket, güneş kaynaklı radyasyonun “önemli lojistik zorluklar ve gecikmelere” yol açtığını bildirdi.
SSC’nin raporu, fırtınanın en yoğun anında uçaklardaki elektronik sistemlerde saatte gigabayt başına yaklaşık 60 hata oluşabilecek düzeyde radyasyon bulunduğunu doğruladı. Bu durum yalnızca 11 Kasım’daki yüksek radyasyon seviyeleri için geçerliydi; takip eden günlerdeki uçuş iptalleri doğrudan bu seviyelerle ilgili olmayabilir.
Yine de uzmanlar, havacılık sektörünün uzay havası olaylarına yönelik hazırlıklarında önemli açıklar olduğuna dikkat çekiyor. Dyer, uçakların zaten sürekli kozmik ışınlara maruz kaldığını, güneş fırtınası olmasa bile sistemsel anomalilerin görülebileceğini vurguladı.