Trafikte görgü kurallarıyla örnek Butan; ulaşımı, teknoloji yerine insan üzerine düzenleyen tek ülke…
BUTAN-Güney Asya’nın stratejik noktalarından biri olan Himalayalar bölgesinde konumlanan Butan Krallığı, modern şehircilik anlayışının temel unsurlarından biri olan otomatik trafik sinyalizasyon sistemlerine karşı sergilediği tutumla uluslararası alanda dikkat çekiyor. Dünya’nın geri kalanından farklı olarak Butan, geniş karayolu ağına ve başkentteki araç yoğunluğuna rağmen bünyesinde tek bir trafik ışığı barındırmayan yegâne büyük ölçekli ülke statüsünü koruyor. Ülkenin trafik ışıklarıyla olan tarihsel süreci 1995 yılında başkent Thimphu’da gerçekleştirilen bir pilot uygulama ile şekillenmiştir. Dönemin teknolojik gereklilikleri doğrultusunda kurulan ilk trafik ışığı seti, yerel halk tarafından ‘Yersiz, mekanik ve ruhsuz’ olarak nitelendirilmiş. Bu trafik ışıkları toplumsal dokuya uyum sağlamadığı gerekçesiyle yoğun eleştiri toplamıştır. Vatandaşların bir makine yerine insan etkileşimini talep etmesi üzerine, kurulan sistem sadece 24 saat sonra sökülerek geleneksel yönteme geri dönülmüştür. Günümüzde Butan’ın ulaşım koordinasyonu, teknolojik cihazlar yerine tamamen insan faktörü üzerine kurgulanmıştır. Başkent Thimphu başta olmak üzere kritik kavşaklarda, geleneksel mimariyle tasarlanmış kulübelerde görev yapan beyaz eldivenli trafik polisleri, manuel el hareketleriyle araç akışını yönetmektedir. Bu uygulama, Butan’ın devlet politikası haline getirdiği “Gayri Safi Milli Mutluluk” felsefesiyle de doğrudan örtüşmektedir.
Maddi kalkınmanın yanı sıra manevi değerlerin ve kültürel mirasın korunmasını esas alan Butan yönetimi trafik ışıklarının yokluğunu toplumsal uyumun sembolü olarak değerlendirmektedir. Vatikan ve Niue gibi mikro ölçekli devletlerde de benzer durumlar görülse de Butan, gelişmiş ulaşım altyapısına rağmen bu insan odaklı modeli sürdüren tek devlet olarak modern ulaşım literatüründe istisnai bir örnek teşkil etmeye devam etmektedir.